Maandag 22 juni 2009

 

 

            Organische gesteenten: gesteenten die voortkomen van levende wezens.

 

                        Amber of barnsteen  

                               is versteend hars van naaldbomen.

                               insecten (bijvoorbeeld muggen) die in het kleverige hars waren vastgeraakt,

                                        zijn mee versteend.

                               De Griekse naam voor barnsteen is ELEKTRON. Daarvan komt ons woord

                                         elektriciteit.

                               Teken een stuk amber (barnsteen) met een insect erin.

                               Afbeelding: barnsteen                                                              

                               Afbeelding: barnsteen met insect

                               Afbeelding: barnsteen

 

                        Versteend hout:          

                                Boomstammen en takken die door aarde bedolven zijn worden gekristalliseerd.

                                In de natuur kan het miljoenen jaren duren voor een boom versteend is.

                                Teken een stuk versteend hout.

                                Afbeelding: versteend hout

                                Afbeelding: versteend hout

 

                        Git : versteend hout van de Araucariaboom (variant van de apenverdrietboom)

                                is egaal zwart, soms met enige vorm van houtstructuur erin).

                                het woord gitzwart is afgeleid van deze steen

                                werd veel gebruikt voor versiering van kleding (en halskettingen enz) op

                                                begrafenissen

                                                voor het maken van paternosterbolletjes.

 

 

        Turf                             

                ontstaat in moerassen uit veenmos en plantenresten.

                In de vorige eeuw werd er turf uitgegraven op (o.a.)de Kalmthoutse heide.

                In de Hoge Venen kan je nog steeds turf vinden.

                Turf werd vroeger gebruikt om de huizen te verwarmen.

                                    Nu wordt het vooral gebruikt in de tuinbouw.

                Afbeelding: turf

 

                        Houtskool:                  

                                 Vers hout wordt heel langzaam verbrand in een meiler (kolenbranderij).

                                 Houtskool wordt nu gebruikt om te barbecueŽn en te tekenen.

                                 Maak een tekening met houtskool

                                 Afbeelding: houtskooltekening olijfboom met Fins berkenhoutskool

                                 Afbeelding: houtskooltekening landschap met wilgenhoutskool

 

 

 

                        Steenkool

                                 ontstaat uit plantenresten die miljoenen jaren geleden door de aardkorst zijn bedekt.

                                 Het waren vooral varens en paardenstaarten die tot steenkool zijn omgevormd. 

                                 Soms zie je op een stuk steenkool nog de afdrukken van die varens of

                                     paardenstaarten.

                                Teken een stuk steenkool met een fossiel van een varen.

                                Afbeelding: steenkool met een varenfossiel

 

                        Grafiet:                      

                                 Dit is koolstof. Het is een van de zachtste mineralen.

                                 Grafiet wordt gebruikt als smeermiddel

                                 De koolborstels in elektromotoren zijn van grafiet gemaakt.

                                 Grafiet wordt gemengd met klei om potloden te maken.

                                             Veel grafiet en weinig klei geeft een zacht potlood (B),

                                             Weinig grafiet en veel  klei geeft een hard potlood (H).

                                  Teken 3 bomen: 1 met een zacht potlood (B),

                                                            1 met een HB-potlood

                                                             en een met een H-potlood.

 

                                  Afbeelding: portret getekend met een 2H-potlood

                                  Afbeelding: portret getekend met een HB-potlood

                                  Afbeelding: portret getekend met een 6B-potlood

                                  Afbeelding: doos potloden van 6B tot 4H          

                                  Afbeelding: grafietstift                                                                         

                                                       

                        Petroleum                  

                                  = aardolie. Petroleum betekent 'steenolie'

                                  aardolie is ontstaan uit plantenresten die miljoenen jaren geleden

                                        in de aardkorst zijn vergaan.

                                  aardgas ontstaat op dezelfde manier als aardolie, maar op een plaats

                                        waar de temperatuur in de aardkorst hoger is dan bij aardolie.

                                  Aardolie wordt gebruikt voor:

                                         petroleum, benzine, diesel, mazout, kerosine voor verwarming en vervoer.

                                         in de chemische industrie. Bijvoorbeeld voor het maken van kunststoffen

                                                     (plastic)

                                         asfalt voor wegen en daken 

                                  Maak een lijst van benzinemerken

                                  Hoeveel kost een liter benzine? De datum en de prijs noteren.

                                  Hoeveel kost een liter diesel? Datum en prijs                                                     

 

                        Diamant:                   

                                   Ontstaat onder hoge druk uit koolstof.

                                   Het is het hardste mineraal in de natuur.

                                   de naam diamant komt van het Oudgriekse adamas. Dat betekent: onverslaanbaar.

                                   Het gewicht van diamant wordt uitgedrukt in karaat. 5 karaat = 1 gram.

                                   Beschrijf de diamanten die je in de klas ziet (tekenen hoeft niet).

 

                        Parels:                       

                                Ontstaan in de schelp van oesters. Als een kleine onzuiverheid in de schelp komt,

                                      bedekt de oester die met paarlemoer.

                                Parels worden alleen als sieraad gebruikt.

                                Afbeelding: Johannes Vermeer: Het meisje met de parel

                                Afbeelding: parelsnoer

                                Afbeelding: parelsnoer van natuurparels

                                Afbeelding: parelsnoer van zoetwaterparels

 

                        Ivoor                        

                                is afkomstig van de slagtanden van olifanten en nijlpaarden of van walrussen

                                                                    en narwallen.

                                Het wordt vooral gebruikt om kunstvoorwerpen te maken.

                                Teken een olifant, een nijlpaard, een walrus en een narwal.

                                Teken een eenhoorn.

                                Afbeelding: Olifant

                                Afbeelding: Nijlpaard

                                Afbeelding: Walrus

                                Afbeelding: Narwal

                                Afbeelding: gravure op ivoor

 

                        Been                         

                                is afkomstig van botten van mensen en dieren.

                                Het werd vroeger voor allerhande gereedschappen gebruikt.

                                Nu wordt het nog gebruikt voor siervoorwerpen of pianotoetsen.

                                Beendermeel wordt gebruikt als meststof in de tuinbouw.

                                 Afbeelding: pillendoos in been